21.12.09

Z czego zrobione są paznokcie?

- Ależ długie! – jęknąłem, spojrzawszy na paznokcie Kacpra. Jak udało mu się takie hodować? Zaraz, zaraz… Przyjrzałem się im się uważniej. Na paznokciach dostrzegłem małe białe plamki. Zaniepokoiło to mnie. – Ojej, chyba jesz za mało witamin? – zawołałem. To zapewne była prawda, bo Kacper nie jest wielkim miłośnikiem owoców i warzyw. Jeśli już się da namówić, to najwyżej na jabłko lub ogórka. A wszelkie marchewki, szpinaki czy sałaty – które ja uwielbiam – mój syn ewentualnie, na specjalne życzenie, łaskawie zje w niewielkich ilościach. Najchętniej jednak je wówczas połyka, zamykając przy tym oczy…. Ech!
No ale wracając do paznokci. Nieco się wystraszyłem tymi małymi białymi plamkami. Nie dowierzając całkowicie mojej pamięci, zacząłem szukać bardziej pewnej informacji. I owszem, okazało się, mogą one być oznaką niedoborów w diecie – najczęściej cynku. Plamy są jednak wówczas dużo większe, a w dodatku towarzyszą im o wiele poważniejsze objawy: wypadanie włosów czy osłabienie układu odpornościowego. Podobne zmiany na paznokciach pojawiają się także podczas rozmaitych chorób czy w wyniku alergii. Także wtedy traktuje się je tylko jako jeden z symptomów i to wcale nie najważniejszy. Takie małe białe plamki, jakie ma Kacper czy inne dzieci, najczęściej są po prostu wynikiem drobnych urazów. Podkreślam: drobnych. Czyli bardziej od uderzenia palcem o ścianę niż od walnięcia w rękę młotkiem.
W miejscu, gdzie tworzy się paznokieć, ukrytym przed naszym wzrokiem, jego struktura ulega wtedy zaburzeniu lub też do wnętrza dostaje się drobny pęcherzyk powietrza. Zanim ta zmiana wyjdzie na zewnątrz, mija nawet kilka tygodni. Każdy do tego czasu zdąży zapomnieć, co się stało. Można wręcz powiedzieć, że małe białe plamki na paznokciach są odpowiednikiem niewielkich siniaków na ciele.
- No dobrze – odpowiedział Kacper, gdy mu to wszystko starałem się wyjaśnić. – Ale w takim razie z czego zrobione są paznokcie?
Ha! Rzeczywiście, to ważne. Otóż paznokcie to wytwór naskórka, czyli cienkiej warstwy, która pokrywa większość naszego ciała. Część jego komórek przeładowuje się bardzo twardą substancją – keratyną. Obumierają wtedy i mocno się zbijają. Gdy taka struktura jest już gotowa, wychodzi na zewnątrz tworząc twardą płaską warstwę czyli właśnie paznokieć. Ponieważ jest on przezroczysty (jeśli nie liczyć małych białych plamek) prześwituje przez niego skóra i naczynia krwionośne. Dlatego wydaje nam się, jakby paznokcie miały różowy kolor.
W podobny sposób do paznokci – z keratyny tworzonej przez naskórek – powstają u ludzi włosy, a u zwierząt sierść, pazury oraz kopyta. Wszystkie te struktury są martwe i rosną cały czas. W dzikiej przyrodzie w naturalny sposób ścierają się jednocześnie z drugiego krańca. My zaś musimy je sobie sami obcinać. I właśnie dlatego zaraz po tej rozmowie dałem Kacprowi nożyczki. Niech skróci te swoje długie pazury!


A dla zainteresowanych podaję linki do stron z informacją o paznokciach i małych białych plamkach: Wikipedia (z tej strony pochodzi też zdjęcie paznokcia zamieszczone na górze), WiseGeek, The Straight Dope, LoveToKnow oraz About.com. Sporo dowiedziałem się też z książki „Biologia Villego” (ale więcej, o dziwo, ze starszego wydania niż z nowszego).

1 komentarz:

Milka B. pisze...

Hej :) Białe plamki są konkretnie od nadmiaru białka w diecie :D